KONWENCJA Nr 90
MIEDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY

dotycząca pracy nocnej młodocianych w przemyśle

Data wejścia w życie: 12 czerwca 1951 r.

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do San Francisco przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam dnia 17 czerwca 1948 r. na swej trzydziestej pierwszej sesji,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące częściowej rewizji Konwencji o pracy nocnej młodocianych (w przemyśle) 1919 r., przyjętej przez Konferencję na jej pierwszej sesji, która to sprawa stanowi dziesiąty punkt porządku dziennego sesji,

postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę konwencji międzynarodowej,

przyjmuje dnia dziesiątego lipca tysiąc dziewięćset czterdziestego ósmego roku poniższą konwencję, która otrzyma nazwę Konwencji o pracy nocnej młodocianych (w przemyśle) (zrewidowanej), 1948 r.:

CZĘŚĆ I.

POSTANOWIENIA OGÓLNE.

Artykuł 1

1. Dla celów niniejszej Konwencji określenie "przedsiębiorstwa przemysłowe" oznacza w szczególności:
a) kopalnie, kamieniołomy i wszelkie inne przedsiębiorstwa wydobywcze;
b) przedsiębiorstwa, w których produkty są wytwarzane, przerabiane, czyszczone, naprawiane, zdobione, wykańczane, przygotowywane na sprzedaż, rozbijane lub niszczone albo, w których materiały są przerabiane, włączając w to przedsiębiorstwa zajmujące się budową statków, wytwarzaniem, przetwarzaniem i przesyłaniem elektryczności lub siły napędowej jakiegokolwiek rodzaju;
c) przedsiębiorstwa budowlane i inżynierii cywilnej, w tym prace związane z budową, naprawą, konserwacją, przeróbką i rozbiórką;
d) przedsiębiorstwa zajmujące się transportem drogowym lub kolejowym osób lub towarów włącznie z przenoszeniem towarów w dokach, na nadbrzeżach, w przystaniach, składach lub lotniskach.
2. Właściwa władza ustali linię podziału między przemysłem z jednej strony a rolnictwem, handlem i innymi pracami nieprzemysłowymi z drugiej strony.
3. Ustawodawstwo krajowe może wyłączyć ze stosowania niniejszej Konwencji zatrudnienie przy pracy nie uważanej za uciążliwą, szkodliwą lub niebezpieczną dla młodocianych, w przedsiębiorstwach rodzinnych, w których zatrudnieni są tylko rodzice i ich dzieci lub wychowankowie.

Artykuł 2

1. Dla celów niniejszej Konwencji określenie "noc" oznacza okres co najmniej dwunastu następujących po sobie godzin.
2. Jeśli chodzi o młodocianych poniżej lat szesnastu, okres ten powinien obejmować przerwę między godziną dwudziestą drugą a szóstą rano.
3. Jeśli chodzi o młodocianych, którzy ukończyli szesnaście lat, ale mają poniżej osiemnastu lat, okres ten powinien obejmować przerwę, ustaloną przez właściwą władzę, wynoszącą co najmniej siedem następujących po sobie godzin, przypadającą między godziną dwudziestą drugą a siódmą rano; właściwa władza może ustalić odmienne przerwy dla poszczególnych obszarów, przemysłów, przedsiębiorstw lub gałęzi przemysłów, czy przedsiębiorstw, jednakże przed wyznaczeniem przerwy rozpoczynającej się po godzinie dwudziestej trzeciej, powinna zasięgnąć opinii zainteresowanych organizacji pracodawców i pracowników.

Artykuł 3

1. Młodociani poniżej osiemnastu lat nie mogą być zatrudnieni ani pracować w ciągu nocy w żadnym przedsiębiorstwie przemysłowym, publicznym lub prywatnym ani w żadnym z jego oddziałów, z wyjątkiem poniżej wymienionych przypadków.
2. Jeśli wymagają tego względy przygotowania do zawodu lub szkolenia zawodowego w określonych przemysłach i zawodach, w których konieczna jest praca ciągła, właściwa władza, po zasięgnięciu opinii zainteresowanych organizacji pracodawców i pracowników, może zezwolić na zatrudnienie w ciągu nocy młodocianych, którzy ukończyli szesnaście lat, ale mają poniżej osiemnastu lat.
3. Młodociani zatrudnieni w ciągu nocy w myśl poprzedniego ustępu powinni mieć zapewniony, między dwoma okresami pracy, okres odpoczynku obejmujący co najmniej trzynaście następujących po sobie godzin.
4. Jeśli ustawodawstwo krajowe zakazuje pracy nocnej całemu personelowi w piekarnictwie, właściwa władza może dla młodocianych powyżej szesnastu lat, jeżeli wymaga tego ich przygotowanie do zawodu lub szkolenie zawodowe, zastąpić przerwę przypadającą między godziną dwudziestą pierwszą a czwartą rano przez przerwę wynoszącą co najmniej siedem następujących po sobie godzin przypadającą między godziną dwudziestą drugą a siódmą rano, określoną przez właściwą władzę zgodnie z artykułem 2 ustęp 3.

Artykuł 4

1. W krajach, w których klimat czyni pracę dzienną szczególnie męczącą, okres nocny i przerwa, w której obowiązuje zakaz, mogą być krótsze od okresów ustalonych w poprzednich artykułach, pod warunkiem, że w ciągu dnia udzielony zostanie wyrównawczy odpoczynek.
2. Postanowienia artykułów 2 i 3 nie będą miały zastosowania do pracy nocnej młodocianych w wieku od szesnastu do osiemnastu lat w przypadku siły wyższej, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec, a która nie ma charakteru periodycznego i stanowi przeszkodę dla normalnego funkcjonowania przedsiębiorstwa przemysłowego.

Artykuł 5

Gdy ze względu na szczególnie ważne okoliczności wymagać tego będzie interes państwowy, zakaz pracy nocnej będzie mógł być zawieszony na mocy decyzji władzy publicznej dla młodocianych w wieku od szesnastu do osiemnastu lat.

Artykuł 6

1. Ustawodawstwo zapewniające wykonanie postanowień niniejszej Konwencji powinno:
a) podjąć niezbędne kroki, aby ustawodawstwo to było podane do wiadomości wszystkim zainteresowanym;
b) wyszczególnić osoby, odpowiedzialne za jego wykonanie;
c) ustalić odpowiednie sankcje za jego naruszenie;
d) przewidzieć wprowadzenie i utrzymywanie systemu inspekcji, służącej do skutecznego zapewnienia przestrzegania wymienionych postanowień;
e) zobowiązać każdego pracodawcę w przedsiębiorstwie przemysłowym, publicznym lub prywatnym, aby prowadził wykaz lub przechowywał dokumenty urzędowe, zawierające nazwiska i daty urodzenia wszystkich osób poniżej osiemnastu lat przezeń zatrudnionych oraz inne odpowiednie informacje, które mogą być wymagane przez właściwą władzę.
2. Sprawozdania roczne, składane przez Członków zgodnie z artykułem 22 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy, powinny zawierać pełne informacje, dotyczące ustawodawstwa wymienionego w poprzednim ustępie oraz ogólny przegląd wyników inspekcji, przeprowadzonych zgodnie z niniejszym artykułem.

CZĘŚĆ II.

POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE DOTYCZĄCE NIEKTÓRYCH KRAJÓW.

Artykuł 7

1. Każdy Członek, który przed podjęciem uchwał zezwalających na ratyfikację niniejszej Konwencji stosował ustawodawstwo ograniczające pracę nocną młodocianych w przemyśle i przewidujące granicę wieku poniżej osiemnastu lat, może na mocy deklaracji złożonej przy ratyfikacji zastąpić wiek osiemnastu lat wymagany na mocy artykułu 3 ustęp 1 granicą wieku poniżej osiemnastu lat, ale w żadnym wypadku nie niższą niż szesnaście lat.
2. Każdy Członek, który złożył taką deklarację, może ją w dowolnym czasie uchylić na mocy późniejszej deklaracji.
3. Każdy Członek, wobec którego obowiązuje deklaracja złożona zgodnie z ustępem 1 niniejszego artykułu, przedstawi co roku w swym rocznym sprawozdaniu o stosowaniu niniejszej konwencji, w jakim stopniu dokonany został jakikolwiek postęp zmierzający do całkowitego stosowania postanowień Konwencji.

Artykuł 8

1. Postanowienia części I niniejszej Konwencji stosują się do Indii z zastrzeżeniem zmian przewidzianych w niniejszym artykule.
2. Postanowienia te odnoszą się do wszystkich obszarów, na których władza ustawodawcza Indii jest kompetentna do ich stosowania.
3. Określenie "przedsiębiorstwa przemysłowe" będzie oznaczać:
a) fabryki w rozumieniu indyjskiej ustawy fabrycznej (Indian Factories Act);
b) kopalnie, do których stosuje się indyjska ustawa o kopalniach (Indian Mines Act);
c) koleje i porty.
4. Artykuł 2 ustęp 2 stosować się będzie do młodocianych, którzy ukończyli trzynaście lat, ale mają poniżej piętnastu lat.
5. Artykuł 2 ustęp 3 stosować się będzie do młodocianych, którzy ukończyli piętnaście lat, ale mają poniżej siedemnastu lat.
6. Artykuł 3 ustęp 1 i artykuł 4 ustęp 1 stosować się będą do młodocianych poniżej lat siedemnastu.
7. Artykuł 3 ustępy 2, 3 i 4, artykuł 4 ustęp 2 i artykuł 5 stosować się będą do młodocianych, którzy ukończyli piętnaście lat, ale mają poniżej siedemnastu lat.
8. Artykuł 6 ustęp 1 (e) stosować się będzie do młodocianych poniżej siedemnastu lat.

Artykuł 9

1. Postanowienia części I niniejszej Konwencji stosują się do Pakistanu z zastrzeżeniem zmian, przewidzianych w niniejszym artykule.
2. Postanowienia te odnoszą się do wszystkich obszarów, na których władza ustawodawcza Pakistanu jest kompetentna do ich stosowania.
3. Określenie "przedsiębiorstwa przemysłowe" będzie oznaczać:
a) fabryki w rozumieniu ustawy fabrycznej;
b) kopalnie, do których stosuje się ustawa o kopalniach;
c) koleje i porty.
4. Artykuł 2 ustęp 2 stosować się będzie do młodocianych, którzy ukończyli trzynaście lat, ale mają poniżej piętnastu lat.
5. Artykuł 2 ustęp 3 stosować się będzie do młodocianych, którzy ukończyli piętnaście lat, ale mają poniżej siedemnastu lat.
6. Artykuł 3 ustęp 1 i artykuł 4 ustęp 1 stosować się będzie do młodocianych poniżej lat siedemnastu.
7. Artykuł 3 ustępy 2, 3 i 4, artykuł 4 ustęp 2 i artykuł 5 stosować się będą do młodocianych, którzy ukończyli piętnaście lat, ale mają poniżej siedemnastu lat.
8. Artykuł 6 ustęp 1 (e) stosować się będzie do młodocianych poniżej siedemnastu lat.

Artykuł 10

1. Międzynarodowa Konferencja Pracy może na każdej sesji, na której porządku dziennym znajduje się dana sprawa, przyjąć większością dwóch trzecich głosów projekty poprawek do jednego lub kilku poprzednich artykułów części II niniejszej Konwencji.
2. Taki projekt poprawki powinien określać Członka lub Członków, do których się ona stosuje, i powinien w ciągu jednego roku, a w wyjątkowych okolicznościach w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia zamknięcia sesji Konferencji, zostać przedłożony przez Członka lub Członków, do których się stosuje, władzy lub władzom, w których kompetencji znajduje się dana sprawa, celem przekształcenia jej w prawo lub podjęcia środków innego rodzaju.

CZĘŚĆ III

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Artykuły 11 – 18: Standardowe postanowienia końcowe1.

1 Patrz Załącznik I.