KONWENCJA Nr 159
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotycząca rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia osób niepełnosprawnych

Data wejścia w życie: 20 czerwca 1985 r.

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu l czerwca 1983 r. na sześćdziesiątej dziewiątej sesji,

biorąc pod uwagę istniejące normy międzynarodowe zawarte w Zaleceniu dotyczącym przystosowania i rehabilitacji zawodowej inwalidów, z 1955 r., i w Zaleceniu dotyczącym roli poradnictwa i kształcenia zawodowego w rozwoju zasobów ludzkich, z 1975 r.,

biorąc pod uwagę, że od czasu przyjęcia Zalecenia dotyczącego przystosowania i rehabilitacji zawodowej inwalidów, z 1955 r., nastąpił znaczny postęp w rozumieniu potrzeb rehabilitacji, w zakresie i organizacji usług rehabilitacyjnych, a także w ustawodawstwie i praktyce Członków w sprawach objętych powyższym Zaleceniem,

zważywszy, że Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych ogłosiło rok 1981 Międzynarodowym Rokiem Osób Niepełnosprawnych pod hasłem „Pełne uczestnictwo i równość" i że ogólny Światowy Program Działania dotyczący osób niepełnosprawnych ma na celu zapewnienie skutecznych środków na szczeblach międzynarodowym i krajowym dla osiągnięcia „pełnego uczestnictwa" osób niepełnosprawnych w życiu społecznym i w rozwoju oraz „równości",

zważywszy, że rozwój ten uzasadnia przyjęcie nowych norm międzynarodowych w tym przedmiocie, które uwzględniają, w szczególności, potrzebę zapewniania równości szans i traktowania wszystkim kategoriom osób niepełnosprawnych, zarówno na obszarach wiejskich, jak i miejskich, w dziedzinie zatrudnienia i integracji społecznej,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski w sprawie rehabilitacji zawodowej, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji,

postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę konwencji międzynarodowej,

przyjmuje dnia dwudziestego czerwca tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego trzeciego roku następującą Konwencję, która otrzyma nazwę: Konwencja dotycząca rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia osób niepełnosprawnych, z 1983 r.:

CZĘŚĆ I

DEFINICJA I ZAKRES STOSOWANIA

Artykuł 1

1. Dla celów niniejszej Konwencji, określenie „osoba niepełnosprawna" oznacza osobę, której możliwości uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia oraz awansu zawodowego są znacznie ograniczone w wyniku właściwie orzeczonego ubytku zdolności fizycznych lub umysłowych.
2. Dla celów niniejszej Konwencji, każdy Członek rozważy, czy rehabilitacja zawodowa umożliwiała osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego, aby w ten sposób ułatwić takim osobom włączenie się lub ponowne włączenie się do społeczeństwa.
3. Postanowienia niniejszej Konwencji będą stosowane przez każdego Członka za pomocą środków właściwych dla warunków krajowych i zgodnych z praktyką krajową.
4. Postanowienia niniejszej Konwencji mają zastosowanie do wszystkich kategorii osób niepełnosprawnych.

CZĘŚĆ II

ZASADY POLITYKI REHABILITACJI ZAWODOWEJ I ZATRUDNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Artykuł 2

Każdy Członek, zgodnie z warunkami, praktyką i możliwościami krajowymi, opracuje i zastosuje politykę krajową w dziedzinie rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz będzie dokonywał jej okresowego przeglądu.

Artykuł 3

Polityka ta będzie zmierzała do zapewnienia, aby właściwe środki rehabilitacji zawodowej były dostępne dla wszystkich kategorii osób niepełnosprawnych, oraz do popierania możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych na wolnym rynku pracy.

Artykuł 4

Polityka ta będzie oparta na zasadzie równości szans między pracownikami niepełnosprawnymi a pracownikami w ogóle. Będzie także przestrzegana zasada równości szans i traktowania między niepełnosprawnymi pracownikami płci męskiej i żeńskiej. Szczególne pozytywne środki zmierzające do zagwarantowania rzeczywistej równości szans i traktowania pracowników niepełnosprawnych i innych pracowników nie będą uważane za dyskryminujące w stosunku do tych ostatnich.

Artykuł 5

Realizacja tej polityki, włączając w to środki, jakie powinny być podejmowane dla popierania współpracy i koordynacji między instytucjami publicznymi i prywatnymi zajmującymi się rehabilitacją zawodową, będzie konsultowana z reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników. Będzie ona także konsultowana z reprezentatywnymi organizacjami osób niepełnosprawnych i organizacjami działającymi na ich rzecz.

CZĘŚĆ III

DZIAŁANIA NA SZCZEBLU KRAJOWYM NA RZECZ ROZWOJU REHABILITACJI ZAWODOWEJ I USŁUG ZWIĄZANYCH Z ZATRUDNIENIEM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Artykuł 6

Każdy Członek będzie podejmował, w drodze ustawodawstwa krajowego lub w każdy inny sposób zgodny z warunkami i praktyką krajową, wszelkie kroki, jakie mogą być niezbędne do wprowadzenia w życie artykułów 2, 3, 4, i 5 niniejszej Konwencji.

Artykuł 7

Właściwe władze będą podejmować środki w celu utworzenia i oceny służb poradnictwa zawodowego, kształcenia zawodowego, pośrednictwa pracy, zatrudnienia i innych podobnych służb pozwalających osobom niepełnosprawnym na uzyskanie i utrzymanie zatrudnienia oraz awansu zawodowego; istniejące służby dla ogółu pracowników będą, wszędzie gdzie jest to możliwe i celowe, wykorzystywane po niezbędnej ich adaptacji.

Artykuł 8

Podejmowane będą kroki dla popierania tworzenia i rozwijania służb rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia dla osób niepełnosprawnych na obszarach wiejskich i w odosobnionych skupiskach ludności.

Artykuł 9

Każdy Członek będzie zmierzał do zapewnienia przeszkolenia i dostępności doradców i innego wykwalifikowanego personelu do spraw rehabilitacji zawodowej odpowiedzialnego za poradnictwo zawodowe, szkolenie zawodowe, pośrednictwo pracy i zatrudnienie osób niepełnosprawnych.

* * *

Artykuły 10—17: Standardowe postanowienia końcowe 1.

_________________________________________

1 Patrz Zalacznik I