ZALECENIE Nr 31 MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY dotyczące zapobiegania wypadkom przy pracy. Sesja Konferencji:12 Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 30 maja 1929 r. na dwunastej sesji, postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące zapobiegania wypadkom przy pracy, która to sprawa stanowi pierwszy punkt porządku dziennego sesji, postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia, przyjmuje dnia dwudziestego pierwszego czerwca tysiąc dziewięćset dwudziestego dziewiątego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące zapobiegania wypadkom przy pracy, z 1929 r., do rozważenia nadania mu mocy w drodze ustawodawstwa krajowego lub w inny sposób, zgodnie z postanowieniami Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy: zważywszy, że we wstępie do Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy mówi się o ochronie pracowników przed uszkodzeniem dała, wynikającym z ich zatrudnienia, jako o jednym z elementów poprawy warunków pracy, co jest pilnie potrzebne; zważywszy, że wypadki przy pracy nie tylko powodują cierpienia i niedolę wśród pracowników i ich rodzin, ale również powodują znaczne straty materialne dla całego społeczeństwa; zważywszy, że Międzynarodowa Konferencja Pracy w 1923 r. przyjęła Zalecenie dotyczące ogólnych zasad organizacji systemów inspekcji, gdzie podano m.in., że inspekcja, aby stawała się skuteczniejsza, „powinna być coraz bardziej ukierunkowana na zapewnienie przyjmowania najodpowiedniejszych metod zapobiegania wypadkom i chorobom, by uczynić pracę mniej niebezpieczną, zdrowszą i nawet mniej męczącą przez inteligentne zrozumienie, edukację i współpracę wszystkich zainteresowanych”; zważywszy, że pożądane jest, by te środki i metody, które według doświadczeń w różnych krajach okazały się najskuteczniejsze w umożliwieniu zmniejszenia liczby wypadków i stopnia ich dotkliwości, były utrwalone dla wzajemnej korzyści Członków; zważywszy, że na sesji Międzynarodowej Konferencji Pracy w 1928 r. przyjęto rezolucję, w której Konferencja wyraża swą opinię, że nadszedł czas, by próbować osiągnąć wyższy poziom bezpieczeństwa poprzez opracowanie nowych metod i że największy postęp można osiągnąć przez Ruch Pierwszeństwa Bezpieczeństwa, chociaż nie można zastąpić działania Państwa w opracowywaniu i wdrażaniu przepisów dotyczących ochrony przed wypadkami; biorąc pod uwagę, że jest rzeczą najwyższej wagi, aby wszystkie osoby lub organa, włączając pracodawców, pracowników, organizacje pracodawców i pracowników, rządy i całe społeczeństwo, dołożyły wszelkich starań i zastosowały wszelkie dostępne środki, by pomóc w zapobieganiu wypadkom przy pracy; Konferencja Ogólna zaleca, by każdy Członek Międzynarodowej Organizacji Pracy rozważył następujące zasady i reguły w zakresie zapobiegania wypadkom w przedsiębiorstwach przemysłowych. Za takie uważane są w szczególności: a) kopalnie, kamieniołomy i inne przedsiębiorstwa wydobywcze minerałów z ziemi; b) przedsiębiorstwa przemysłowe, w których produkty są wytwarzane, przerabiane, oczyszczane, naprawiane, zdobione, wykańczane, przygotowywane do sprzedaży, rozdrabniane lub niszczone, albo w których materiały ulegają przetwarzaniu, włączając budowę okrętów oraz wytwarzanie, przetwarzanie i przesyłanie energii elektrycznej lub transmisję jakiejkolwiek mocy napędowej; c) budowę, odbudowę, konserwację, naprawę, przeróbkę lub burzenie wszelkich budowli, linii kolejowych, linii tramwajowych, przystani, doków, pirsów, kanałów, śródlądowych dróg wodnych, dróg, tuneli, mostów, wiaduktów, kolektorów, ścieków, studzien, instalacji telegraficznych lub telefonicznych, elektrowni, gazowni, wodociągów, lub inne roboty budowlane, jak również prace przygotowawcze do wszelkich takich robót czy konstrukcji lub kładzenie pod nie fundamentów; d) przewóz osób lub towarów drogą lądową, kolejową, morską lub śródlądową drogą wodną, włączając przeładunek towarów w dokach, przystaniach, na nabrzeżach i w magazynach, ale z wyłączeniem transportu ręcznego. Konferencja, biorąc ponadto pod uwagę, że zapobieganie wypadkom jest równie potrzebne w rolnictwie, jak w przedsiębiorstwach przemysłowych, zaleca, by każdy Członek Międzynarodowej Organizacji Pracy stosował niniejsze Zalecenie do rolnictwa z uwzględnieniem specjalnych warunków pracy w rolnictwie. I 1. Zważywszy, że podstawą badań nad zapobieganiem wypadkom jest: a) badanie przyczyn i okoliczności wypadków, b) badanie, na podstawie statystyki wypadków w każdym kraju jako całości, specjalnych niebezpieczeństw, które występują w poszczególnych przemysłach, „praw" rządzących występowaniem wypadków oraz, w drodze porównania szeregu lat, skutku środków podejmowanych w celu uniknięcia wypadków, Konferencja zaleca, by każdy Członek podjął niezbędne kroki, przez działanie legislacyjne lub administracyjne, by skutecznie zapewnić gromadzenie i wykorzystywanie powyższych informacji. Konferencja zaleca również, by w każdym kraju były prowadzone metodyczne badania przez służby publiczne, wspomagane, tam gdzie to wydaje się pożądane, przez instytucje lub komisje utworzone przez poszczególne gałęzie przemysłu. Służby publiczne powinny mieć środki dla współpracy przemysłowych organizacji pracodawców! pracowników oraz służb odpowiedzialnych za nadzór nad zabezpieczeniem przed wypadkami, oraz, tam gdzie to jest pożądane, stowarzyszeń technicznych i instytucji lub przedsiębiorstw prowadzących ubezpieczenia przed wypadkami. Pożądane jest również, by przemysłowe stowarzyszenia pracodawców i pracowników współpracowały z tymi instytucjami w celu zapobiegania wypadkom w poszczególnych gałęziach przemysłu. 2. Ponieważ doświadczenie i badania wykazały, że występowanie wypadków i stopień ich dotkliwości nie zależą jedynie od niebezpieczeństw właściwych dla pracy lub rodzaju wyposażenia, albo dla różnych stosowanych urządzeń, ale również od czynników fizycznych, fizjologicznych i psychologicznych, Konferencja zaleca, by oprócz badań wspomnianych w ust. 1 w związku z czynnikami materialnymi, objąć badaniami również te czynniki. 3. Ponieważ przydatność pracownika do jego pracy i zainteresowanie pracownika swą pracą są czynnikami pierwszej wagi przy promowaniu bezpieczeństwa pracy, ważne jest, by Członkowie wspierali badania naukowe dotyczące najlepszych metod poradnictwa zawodowego oraz wyboru i ich praktycznego zastosowania. 4. Ponieważ dla wspomagania zapobiegania wypadkom ważne jest, by wyniki badań, o których mowa w ustępach l i 2, były możliwie szeroko udostępniane do wiadomości i ponieważ pożądane jest również, by Międzynarodowe Biuro Pracy posiadało informacje niezbędne do umożliwienia rozszerzenia jego pracy związanej z zapobieganiem wypadkom, Konferencja zaleca, by ważniejsze wyniki badań były przekazywane do Międzynarodowego Biura Pracy do wykorzystania w jego pracach i publikacjach. Pożądane jest również, by była prowadzona międzynarodowa konsultacja i wymiana wyników pomiędzy instytucjami lub organizacjami badawczymi w kilku krajach przemysłowych. 5. Członkowie powinni utworzyć centralne urzędy dla gromadzenia i opracowywania danych statystycznych dotyczących wypadków przy pracy oraz powinni przekazywać do Międzynarodowego Biura Pracy wszelkie dostępne dane statystyczne dotyczące wypadków przy pracy w swych krajach. Powinni również, w celu późniejszego opracowania konwencji, pozostawać w kontakcie z Międzynarodowym Biurem Pracy przy opracowywaniu swych statystyk wypadków przy pracy, aby osiągnąć jednolite podstawy, które by w miarę możliwości pozwoliły na studia porównawcze danych statystycznych z różnych krajów. II 6. Ze względu na zadowalające wyniki, które według doświadczeń w różnych krajach uzyskuje się ze współdziałania między stronami zainteresowanymi zapobieganiem wypadkom przy pracy, zwłaszcza między pracodawcami a pracownikami, ważne jest, by Członkowie zrobili wszystko, co jest w ich mocy, by rozwijać taką współpracę i zachęcać do niej, zgodnie z Zaleceniem dotyczącym systemów inspekcji, przyjętym w 1923 r. 7. Zalecane jest, by w każdym przemyśle lub gałęzi przemysłu, jeśli wymagają tego okoliczności, były okresowo przeprowadzane konferencje między państwową służbą inspekcji lub innymi właściwymi organami a reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników na temat: a) zbadania i przeglądu sytuacji w przemyśle, jeśli chodzi o występowanie i poziom dotkliwości wypadków, działanie i skuteczność środków przewidzianych przez prawo lub uzgodnionych pomiędzy Państwem lub innymi właściwymi organami a przedstawicielami przemysłu lub wypróbowanych przez indywidualnych pracowników; oraz b) omówienia propozycji dalszej poprawy. 8. Zalecane jest ponadto, by Członkowie aktywnie i stale zachęcali do stosowania środków promocji bezpieczeństwa, zwłaszcza przez a) tworzenie w zakładach organizacji bezpieczeństwa, która powinna obejmować zespoły zakładowego badania każdego wypadku zdarzającego się w zakładach oraz rozważanie metod, które powinny być stosowane w celu zapobieżenia powtórzeniu się takich wypadków; systematyczne nadzorowanie zakładów, maszyn i urządzeń w celu zapewnienia bezpieczeństwa, a zwłaszcza sprawdzenia, czy wszystkie osłony i inne urządzenia zabezpieczające są utrzymywane we właściwym stanie i na miejscu; wyjaśnianie nowym, zwłaszcza młodym pracownikom niebezpieczeństw pracy przy maszynach lub urządzeniach związanych z ich pracą; organizowanie pierwszej pomocy i transportu zranionych pracowników; oraz zachęcanie do wysuwania propozycji ze strony osób zatrudnionych odnośnie do zwiększenia bezpieczeństwa pracy; b) współdziałanie w zakresie promowania bezpieczeństwa między kierownictwem a pracownikami w indywidualnych zakładach oraz organizacjami pracodawców i pracowników w przemyśle, jak również z Państwem i z innymi odpowiednimi organami, takimi metodami i środkami, jakie mogą wydawać się najlepiej dostosowane do krajowych warunków i możliwości. Wymienione poniżej metody proponuje się jako przykłady do rozważenia przez zainteresowane strony: mianowanie zakładowego inspektora bezpieczeństwa, utworzenie zakładowych komisji bezpieczeństwa. 9. Zaleca się, by Członkowie zrobili wszystko co jest w ich mocy, by pobudzić i utrzymywać zainteresowanie pracowników zapobieganiem wypadkom i zapewnić ich współpracę poprzez wykłady, publikacje, filmy, wizyty w przedsiębiorstwach przemysłowych oraz przez inne środki, które mogą być uważane za najodpowiedniejsze. 10. Zaleca się, by Państwo utworzyło lub promowało stworzenie stałych wystaw bezpieczeństwa, gdzie można by zobaczyć najlepsze urządzenia, środki i metody zapobiegania wypadkom i promowania bezpieczeństwa (w przypadkach maszyn zobaczenie ich w działaniu) i gdzie pracownicy, kierownictwo zakładów, pracodawcy, studenci szkół inżynieryjnych i technicznych oraz inne osoby mogliby zasięgnąć rady i informacji. 11. Ze względu na fakt, że pracownicy poprzez swe postępowanie w fabryce mogą i powinni przyczyniać się w znacznym stopniu do powodzenia środków zabezpieczających, Państwo powinno użyć swego wpływu w celu zapewnienia, a) by pracodawcy robili wszystko co w ich mocy, by poprawić edukację swych pracowników, jeśli chodzi o zapobieganie wypadkom, oraz b) by organizacje pracowników współpracowały używając wpływu na swych członków. 12. Konferencja zaleca, by — oprócz środków stosowanych zgodnie z poprzednimi ustępami — Państwo zadbało o opracowanie monogram dotyczących przyczyn wypadków i zapobiegania wypadkom w poszczególnych przemysłach lub gałęziach przemysłu, lub w konkretnych procesach przez państwową służbę kontroli lub inne właściwe władze, przy czym monografie te powinny obejmować zdobyte doświadczenie w zakresie najlepszych środków zapobiegania wypadkom w przemyśle lub procesie i powinny być publikowane przez Państwo dla informacji pracodawców, kierownictw zakładów i pracowników w przemyśle oraz organizacji pracodawców i pracowników. 13. Ze względu na znaczenie edukacji, o której mowa w poprzednim ustępie, i w charakterze podstaw dla takiej edukacji, Konferencja zaleca, by Członkowie zadbali o wprowadzenie do programów szkół podstawowych lekcji mających wpoić nawyki ostrożności oraz do programów szkół ponadpodstawowych lekcji dotyczących zapobiegania wypadkom i udzielania pierwszej pomocy. Instruktaż w zakresie zapobiegania wypadkom przy pracy powinien być prowadzony w szkołach zawodowych wszystkich stopni, gdzie należy przedstawić uczniom wagę tego zagadnienia, zarówno z ekonomicznego, jak i z moralnego punktu widzenia. 14. Ze względu na wielką wagę natychmiastowego udzielania pierwszej pomocy dla zmniejszenia stopnia dolegliwości konsekwencji wypadków, należy podjąć kroki w celu zapewnienia, by we wszystkich przedsiębiorstwach były trzymane gotowe do użycia niezbędne materiały pierwszej pomocy i by pierwsza pomoc była udzielana przez właściwie wyszkolone osoby. Pożądane jest również podjęcie przedsięwzięć zapewniających, że w razie poważnych wypadków możliwie jak najszybciej będzie udzielana pomoc lekarza. Należy również zadbać o zapewnienie ambulansów do szybkiego transportu osób zranionych do szpitala lub do własnych domów. Szczególną uwagę należy również poświęcać teoretycznemu i praktycznemu szkoleniu lekarzy w zakresie leczenia zranień spowodowanych przez wypadki. III 15. Ponieważ każdy skuteczny system zapobiegania wypadkom powinien być oparty na wymaganiach ustawowych, Konferencja zaleca, by każdy Członek określił prawne środki wymagane dla zapewnienia odpowiedniego standardu bezpieczeństwa. 16. Powinno być ustalone prawnie, że do obowiązków pracodawcy należy wyposażenie i kierowanie swym przedsiębiorstwem w taki sposób, aby pracownicy byli odpowiednio chronieni, z uwzględnieniem charakteru przedsiębiorstwa i stanu postępu technicznego, oraz dopilnowanie, by pracownicy w jego przedsiębiorstwie zostali poinformowani o niebezpieczeństwach, jeżeli istnieją, ich zawodu oraz o środkach, które powinny być stosowane przez nich, aby uniknąć wypadków. 17. Pożądane jest na ogół, by plany budowy lub znacznej przebudowy zakładów przemysłowych były przedstawiane w stosownym czasie właściwej władzy, aby można było stwierdzić, czy plany te spełniają wymagania ustawowe, o których mowa wyżej. Plany te powinny być zbadane możliwie jak najszybciej, aby nie opóźniać realizacji robót. 18. Jeżeli pozwalają na to systemy administracyjne i prawne każdego kraju, urzędnicy służby inspekcji lub innego organu odpowiedzialnego za nadzorowanie przestrzegania ustawowych wymagań dotyczących ochrony pracowników przed wypadkami powinni mieć prawo wydawania w konkretnych przypadkach poleceń pracodawcy odnośnie do kroków, które powinien on podjąć w celu wypełnienia swych zobowiązań, z zastrzeżeniem prawa odwołania się do wyższych władz administracyjnych lub do sądu arbitrażowego. W razie groźnego niebezpieczeństwa władze nadzorcze powinny być upoważnione do zażądania natychmiastowego zastosowania się do poleceń, bez względu na prawo odwołania. 19. Mając na uwadze znaczenie postępowania pracownika w związku z zapobieganiem wypadkom, prawo powinno stanowić, że obowiązkiem pracownika jest zastosowanie się do ustawowych wymogów w zakresie zapobiegania wypadkom, a w szczególności w zakresie powstrzymania się od usuwania urządzeń bezpieczeństwa bez zezwolenia i właściwego ich używania. 20. Zaleca się, aby przed wydaniem przez właściwe władze nakazów i zarządzeń administracyjnych dla zapobiegania wypadkom w każdej gałęzi przemysłu, umożliwić zainteresowanym reprezentatywnym organizacjom pracodawców i pracowników przedstawienie ich uwag do rozpatrzenia przez właściwe władze. 21. Należy wydać przepisy ustawowe i administracyjne w celu umożliwienia pracownikom współudziału w zapewnianiu przestrzegania zarządzeń w zakresie bezpieczeństwa metodami najbardziej odpowiednimi dla każdego kraju; na przykład, powołanie wykwalifikowanych pracowników na stanowiska w oficjalnych służbach inspekcji; zarządzenia upoważniające pracowników do wezwania urzędnika służb inspekcji lub innych właściwych organów, w przypadku gdy uznają to za stosowne, lub zarządzenia wymagające od pracodawców umożliwienia spotkania się pracowników albo ich przedstawicieli z inspektorem podczas jego wizyty w przedsiębiorstwie; włączenie przedstawicieli pracowników do komitetów bezpieczeństwa dla zabezpieczenia przestrzegania zarządzeń i ustalania przyczyn wypadków. IV 22. Konferencja zaleca, by Państwo dążyło do zapewnienia, aby instytucje lub towarzystwa ubezpieczeniowe brały pod uwagę, podczas obliczania wysokości składek dla przedsiębiorstwa, środki przez nie podejmowane dla ochrony pracowników, w celu zachęcenia do rozwijania środków bezpieczeństwa przez pracodawców. 23. Państwo powinno użyć swoich wpływów na instytucje i towarzystwa ubezpieczeniowe do współpracy w zakresie zapobiegania wypadkom takimi sposobami jak: zawiadamianie o przyczynach i skutkach wypadków służby inspekcji lub innych zainteresowanych władz nadzorczych; współpraca w instytucjach i komitetach, o których mowa w ust. l i ogólnie Ruchu Pierwszeństwa Bezpieczeństwa; korzyści dla pracodawców za zastosowanie lub poprawę urządzeń bezpieczeństwa; nagrody dla pracowników, inżynierów i innych osób, które poprzez swoje wynalazki i pomysły przyczyniają się zasadniczo do unikania wypadków; propaganda wśród prawodawców i w społeczeństwie; porady o środkach bezpieczeństwa, dotacje dla muzeów i instytucji zajmujących się bezpieczeństwem na rzecz szkolenia w zakresie zapobiegania wypadkom.