ZALECENIE Nr 83 MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY dotyczące organizacji służby zatrudnienia. Sesja Konferencji: 31 Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do San Francisco przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 17 czerwca 1948 r., na trzydziestej pierwszej sesji, postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące organizacji służby zatrudnienia, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji, postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia uzupełniającego Zalecenie dotyczące służby zatrudnienia, z 1944 r. i Konwencję dotyczącą organizacji służby zatrudnienia, z 1948 r., przyjmuje dnia dziewiątego lipca tysiąc dziewięćset czterdziestego ósmego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące służby zatrudnienia, z 1948 r. Zważywszy, że Zalecenie dotyczące służby zatrudnienia, z 1944 r. i Konwencja dotycząca służby zatrudnienia, z 1948 r. przewidują organizację służby zatrudnienia i że jest pożądane uzupełnienie zawartych w nich postanowień nowymi zaleceniami, Konferencja zaleca Członkom zastosowanie następujących postanowień, jeżeli tylko pozwolą na to warunki krajowe, i złożenie Międzynarodowemu Biuru Pracy, zgodnie z życzeniem Rady Administracyjnej, sprawozdań o środkach zastosowanych do ich realizacji. I. ORGANIZACJA OGÓLNA 1. Publiczna i bezpłatna służba zatrudnienia powinna składać się z urzędu centralnego, urzędów lokalnych i w razie potrzeby z urzędów regionalnych. 2. W celu popierania rozwoju służby zatrudnienia i zapewnienia jednolitej i skoordynowanej administracji krajowej należy przewidzieć: a) ogłaszanie przez urząd centralny instrukcji administracyjnych w zakresie ogólnokrajowym; b) ustanowienie w skali ogólnokrajowej norm minimalnych dotyczących spraw personelu i organizacji materialnej urzędów służby zatrudnienia; c) zadowalające finansowanie służby przez rząd; d) okresowe sprawozdania składane przez organa podległe organom nadrzędnym; e) krajową inspekcję urzędów regionalnych i lokalnych; f) okresowe konferencje personelu urzędów centralnych, regionalnych i lokalnych łącznie z personelem inspekcyjnym. 3. Służba zatrudnienia powinna zastosować odpowiednie postanowienia w celu realizacji, w niezbędnym zakresie, współpracy z przedstawicielami pracodawców i pracowników oraz z wszelkimi organami, powołanymi do badania zagadnień zatrudnienia, właściwych dla pewnych okręgów, zakładów, przemysłów lub pewnych grup przemysłów. 4. Jeżeli jest to potrzebne, należy zastosować środki dla rozbudowania w ogólnych ramach służby zatrudnienia: a) oddzielnych urzędów zatrudnienia specjalnie przeznaczonych do zaspokajania potrzeb pracodawców i pracowników, należących do poszczególnych przemysłów lub zawodów, jeżeli rodzaj, znaczenie przemysłu lub zawodu albo wszelka inna szczególna okoliczność uzasadniają istnienie takich oddzielnych urzędów; postanowienie to mogłoby stosować się na przykład do przedsiębiorstw portowych, do marynarki handlowej, do prac z zakresu inżynierii lądowej, do rolnictwa i leśnictwa, do służby domowej; b) specjalnych środków w zakresie pośrednictwa pracy dla: i) młodocianych; ii) inwalidów; iii) techników, pracowników umysłowych, urzędników i personelu technicznego; c) odpowiedniego systemu pośrednictwa pracy dla kobiet z uwzględnieniem ich kwalifikacji zawodowych i zdolności fizycznej. II. INFORMACJA O RYNKU PRACY 5. Służba zatrudnienia powinna zbierać informacje o rynku dotyczące w szczególności: a) bieżącego i przyszłego zapotrzebowania na siłę roboczą (w tym dane o liczbie i kategoriach potrzebnych pracowników, z podziałem według przemysłu, zawodu lub rejonu); b) siły roboczej, będącej do dyspozycji obecnie i w przyszłości (w tym dane o liczbie, wieku i płci, kwalifikacjach, zawodzie, przemyśle i miejscu pobytu pracowników oraz o liczbie, rozmieszczeniu geograficznym i cechach charakterystycznych osób poszukujących pracy). 6. Służba zatrudnienia powinna prowadzić badania ogólne lub specjalne w takich sprawach, jak: a) przyczyny i wpływ bezrobocia, w tym bezrobocia technologicznego; b) pośrednictwo pracy dla specjalnych kategorii poszukujących pracy, jak inwalidzi lub młodociani; c) czynniki wpływające na poziom i charakter zatrudnienia; d) stabilizacja zatrudnienia; e) poradnictwo zawodowe w związku z pośrednictwem pracy; f) analiza zajęć i zawodów; g) inne aspekty organizacji rynku pracy. 7. Informacje te powinien zbierać personel należycie wyszkolony i wykwalifikowany, współdziałając w razie potrzeby z innymi instytucjami publicznymi i organizacjami pracodawców i pracowników. 8. Metody stosowane do zbierania i analizowania tych informacji powinny obejmować, jeżeli pozwalają na to i uzasadniają to okoliczności: a) bezpośrednie ankiety wśród instytucji mających specjalne o tych sprawach wiadomości, na przykład wśród innych urzędów publicznych, organizacji pracodawców i pracowników, przedsiębiorstw publicznych lub prywatnych i komisji mieszanych; b) współdziałanie z inspekcją pracy i instytucjami ubezpieczenia od bezrobocia i pomocy bezrobotnym; c) periodyczne sprawozdania o sprawach wywierających specjalny wpływ na rynek pracy; d) ankiety o niektórych zagadnieniach specjalnych, prace badawcze i analizę przeprowadzaną przez służbę zatrudnienia. III. OCENA POTRZEB I ZASOBÓW SIŁY ROBOCZEJ 9. Aby umożliwić jak najlepszą organizację rynku pracy, jako części składowej programu krajowego, mającego zapewnić i utrzymać pełne zatrudnienie, jak też w celu rozwijania i wykorzystania środków produkcji, należy przeprowadzić możliwie najszybciej roczną ocenę potrzeb i zasobów siły roboczej w skali ogólnokrajowej, jako elementu ogólnych badań nad sytuacją gospodarczą. 10. Ocena ta powinna być przeprowadzana przez służbę zatrudnienia, w razie potrzeby we współpracy z innymi urzędami publicznymi. 11. Ocena potrzeb i zasobów siły roboczej powinna zawierać dokładne dane o przewidywaniach dotyczących rozmiarów i rozmieszczenia popytu i podaży siły roboczej. IV. KIEROWANIE PRACOWNIKÓW DO ZAJĘĆ BĘDĄCYCH DO DYSPOZYCJI 12. Służba zatrudnienia powinna: a) przestrzegać ścisłej bezstronności, gdy chodzi o miejsca pracy będące do dyspozycji w jakimś zakładzie, w którym istnieje spór zbiorowy dotyczący tych miejsc pracy; b) unikać kierowania pracowników do zajęć przewidujących płace i inne warunki pracy poniżej norm ustalonych przez ustawodawstwo, układy zbiorowe lub praktykę; c) kierując pracowników do zajęć, unikać stosowania do poszukujących zatrudnienia środków dyskryminacyjnych, ze względu na rasę, kolor skóry, płeć lub wyznanie. 13. Służba zatrudnienia powinna być zobowiązana do udzielania poszukującym pracy wszelkich potrzebnych informacji, dotyczących proponowanego im zatrudnienia, w tym informacji co do punktów wymienionych w poprzednim ustępie. V. MOBILNOŚĆ SIŁY ROBOCZEJ 14. Dla ułatwienia płynności pracowników, potrzebnej do osiągnięcia i utrzymania maksymalnego poziomu produkcji i zatrudnienia, służba zatrudnienia powinna zastosować środki wskazane niżej w ustępach 15 do 20. 15. Powinny być zbierane i rozpowszechniane jak najpełniejsze i najdokładniejsze informacje o możliwościach zatrudnienia i warunkach pracy w innych zawodach i rejonach, jak też o warunkach życia w tych rejonach (w tym o możliwościach otrzymania odpowiednich mieszkań). 16. Pracownicy powinni otrzymywać informacje i rady, które umożliwiałyby przezwyciężenie obiekcji, jakie może wywołać z ich strony zmiana zawodu lub miejsca zamieszkania. 17. 1) Służba zatrudnienia powinna usunąć przeszkody natury gospodarczej, utrudniające przenoszenie z jednych rejonów do innych, uznane za potrzebne, przy pomocy takich środków jak pomoc finansowa. 2) Pomoc taka powinna być udzielana, w wypadku zezwolenia przez służbę, w razie przeniesień dokonanych za jej pośrednictwem lub za jej aprobatą, zwłaszcza jeżeli nie istnieją inne postanowienia przewidujące, że dodatkowe koszty spowodowane przeniesieniem będą pokrywane w inny sposób niż przez pracownika. 3) Wysokość tej pomocy powinna być dostosowana do okoliczności krajowych i do sytuacji indywidualnych. 18. Służba zatrudnienia powinna pomagać właściwym władzom w zakresie ubezpieczenia oraz pomocy na wypadek bezrobocia przy ustalaniu i interpretowaniu warunków, w jakich można uważać za odpowiednie zajęcie będące do dyspozycji w zawodzie innym niż normalny zawód bezrobotnego lub w zawodzie, który go zmusza do zmiany miejsca zamieszkania. 19. Służba zatrudnienia powinna pomagać właściwym władzom w ustalaniu i ulepszaniu programów kursów szkolenia lub przeszkolenia zawodowego (w tym nauki zawodu, szkolenia uzupełniającego i kursów doskonalenia zawodowego), w wyborze osób, mających uczęszczać na te kursy, i w zapewnieniu zatrudnienia osób, które je ukończyły. VI. POSTANOWIENIA RÓŻNE 20. 1) Służba zatrudnienia powinna współdziałać z innymi publicznymi i prywatnymi instytucjami, zainteresowanymi zagadnieniami zatrudnienia. 2) W tym celu każda instytucja koordynacyjna, zainteresowana opracowaniem zasad i metod mających zastosowanie do spraw takich, jak: a) geograficzne rozmieszczenie przemysłu; b) roboty publiczne i inwestycje publiczne; c) postęp techniczny w związku z produkcją i zatrudnieniem; d) migracje; e) mieszkania; f) stworzenie służby społecznej takiej, jak pomoc lecznicza, szkolnictwo i organizacja wypoczynku; g) organizacja i planowanie interesujące ogół społeczeństwa, które ze względu na swój charakter mogą mieć wpływ na możliwości zatrudnienia; powinna konsultować się ze służbą zatrudnienia i brać jej zdanie pod uwagę. 21. Aby rozszerzyć zakres korzystania ze służby zatrudnienia i umożliwić jej skuteczne spełnianie jej czynności, służba ta powinna zastosować środki wskazane niżej w ustępach 22 do 25. 22. 1) Należy podejmować stałe wysiłki w celu zachęcenia poszukujących pracy lub osób poszukujących pracowników do korzystania w całej pełni, na zasadzie dobrowolności, z informacji i ułatwień, jakimi dysponuje służba zatrudnienia. 2) Wysiłki te powinny obejmować wykorzystanie filmu, radia i wszelkich innych sposobów informacji ogólnej i łączności ze społeczeństwem dla lepszego poznania i ocenienia, szczególnie przez pracodawców i pracowników oraz przez ich organizacje, zasadniczej roli Jaką odgrywa służba w zakresie organizacji zatrudnienia i korzyści, jakie wypływają dla pracowników, pracodawców i narodu z najpełniejszego wykorzystania służby zatrudnienia. 23. Pracownicy ubiegający się o świadczenia z ubezpieczenia lub pomocy na wypadek bezrobocia i w miarę możności osoby kończące kursy szkolenia zawodowego, organizowane przez władze publiczne lub subwencjonowane przez państwo, powinni być zobowiązani do rejestrowania się w służbie zatrudnienia w celu ich zatrudnienia. 24. Należy podejmować szczególne wysiłki dla zachęcenia młodocianych i w miarę możności wszystkich osób, które poszukują pracy po raz pierwszy, do rejestrowania się i stawienia się na rozmowę w celu ich zatrudnienia. 25. Pracodawcy, w tym kierownicy zakładów publicznych lub półpublicznych, powinni być zachęcani do zgłaszania służbie zatrudnienia wolnych miejsc pracy. 26. Należy podejmować systematyczne wysiłki dla zwiększenia skuteczności służby zatrudnienia w taki sposób, aby istnienie biur prywatnych nie było już uzasadnione dla żadnej gałęzi zawodowej, wyjąwszy te wypadki, gdy właściwa władza uważa, że ze względów specjalnych istnienie takich biur jest rzeczą pożądaną lub istotną. VII. MIĘDZYNARODOWA WSPÓŁPRACA SŁUŻB ZATRUDNIENIA 27. 1) Międzynarodowa współpraca służb zatrudnienia powinna polegać, jeżeli okaże się to celowe i możliwe, z udziałem Międzynarodowego Biura Pracy, jeśli będzie ono o to proszone, na: a) systematycznej wymianie zebranych informacji i nabytego doświadczenia, dotyczących polityki służby zatrudnienia i przyjętych metod na podstawie dwustronnej, regionalnej lub wielostronnej; b) organizowaniu dwustronnych, regionalnych lub wielostronnych konferencji technicznych w sprawach podlegających służbie zatrudnienia. 2) Dla ułatwienia wszelkiego przenoszenia się pracowników, uzgodnionego w myśl art. 6 ust. b) iv) Konwencji, urzędy zatrudnienia na żądanie krajowej władzy nadzorczej i ewentualnie we współpracy z Międzynarodowym Biurem Pracy, powinny: a) zbierać, w razie potrzeby we współpracy z innymi instytucjami lub organizacjami, dane dotyczące podaży lub popytu w zakresie zatrudnienia, które nie mogą być zaspokojone w skali krajowej, w celu popierania imigracji lub emigracji pracowników, mogących zaspokoić w granicach możliwości wspomniany popyt i podaż siły roboczej; b) współdziałać z innymi właściwymi władzami krajowymi lub zagranicznymi w opracowywaniu i stosowaniu umów międzyrządowych, dwustronnych, regionalnych lub wielostronnych w sprawie migracji.