ZALECENIE Nr 111 MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY dotyczące dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu. Sesja Konferencji: 42 Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 4 czerwca 1958 r. na czterdziestej drugiej sesji, postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i zawodu, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji, postanowiwszy, że wnioski te ujęte zostaną w formę zalecenia uzupełniającego Konwencję dotyczącą dyskryminacji (zatrudnienie i wykonywanie zawodu), z 1958 r., przyjmuje dnia dwudziestego piątego czerwca tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego ósmego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące dyskryminacji (zatrudnienie i wykonywanie zawodu), z 1958 r. Konferencja zaleca, aby każdy Członek stosował następujące postanowienia: I. DEFINICJE 1.1) Dla celów niniejszego Zalecenia określenie ,,dyskryminacja" oznacza: a) wszelkie rozróżnienie, wyłączenie lub uprzywilejowanie oparte na rasie, kolorze skóry, płci, religii, poglądach politycznych, pochodzeniu narodowym lub społecznym, które powoduje zniweczenie albo naruszenie równości szans lub traktowania w zakresie zatrudnienia lub wykonywania zawodu; b) wszelkie inne rozróżnienie, wyłączenie lub uprzywilejowanie powodujące zniweczenie albo naruszenie równości szans lub traktowania w zakresie zatrudnienia lub zawodu, które będzie mogło być wymienione przez zainteresowanego Członka po konsultacji z reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników, jeśli takie istnieją, oraz innych właściwych organizacji. 2) Rozróżnienia, wyłączenia lub uprzywilejowania, oparte na kwalifikacjach wymaganych dla określonego zatrudnienia, nie są uważane za dyskryminację. 3) Dla celów niniejszego Zalecenia, wyrazy „zatrudnienie" i ,,zawód" obejmują dostęp do szkolenia zawodowego, dostęp do zatrudnienia i do poszczególnych zawodów, jak również warunki pracy. II. USTALANIE I STOSOWANIE POLITYKI 2. Każdy Członek powinien ustalać politykę krajową, zmierzającą do niedopuszczania do dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i zawodu. Polityka ta powinna być stosowana za pomocą przepisów prawnych, układów zbiorowych zawieranych między reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników albo we wszelki inny sposób stosownie do warunków i zwyczajów każdego kraju oraz powinna ona w pełni uwzględniać następujące zasady: a) środki mające na celu popieranie równości szans i traktowania w zakresie zatrudnienia i zawodu są sprawą interesu publicznego; b) każda jednostka powinna korzystać, bez dyskryminacji, z równości szans i traktowania jeżeli chodzi o : i) dostęp do placówek poradnictwa zawodowego i pośrednictwa pracy; ii) dostęp do kształcenia zawodowego i do pracy według własnego wyboru, zgodnie z osobistymi uzdolnieniami do tego kształcenia lub tej pracy; iii) awans odpowiadający osobistym zaletom, doświadczeniu, zdatności i pilności w pracy; iv) zabezpieczenie zatrudnienia; v) wynagrodzenie za pracę jednakowej wartości; vi) warunki pracy, włączając w to czas pracy, okresy wypoczynku, roczne płatne urlopy, środki bezpieczeństwa i higieny pracy, ubezpieczenie społeczne, służbę i świadczenia społeczne związane z pracą; c) instytucje rządowe powinny stosować we wszystkich dziedzinach swej działalności politykę zatrudnienia bez jakiejkolwiek dyskryminacji; d) pracodawcy nie powinni stosować ani tolerować jakiejkolwiek dyskryminacji w stosunku do kogokolwiek, jeżeli chodzi o angażowanie do pracy, kształcenie, awans, utrzymanie w zatrudnieniu i warunki pracy; żadna osoba ani organizacja nie powinny przeszkadzać lub interweniować, bezpośrednio lub pośrednio, u pracodawców, jeżeli chodzi o przestrzeganie tej zasady; e) w rokowaniach zbiorowych i stosunkach zawodowych, strony powinny przestrzegać zasady równości szans i traktowania w zakresie zatrudnienia i zawodu oraz czuwać nad tym, aby układy zbiorowe nie zawierały żadnych postanowień dyskryminacyjnych dotyczących dostępu do zatrudnienia, kształcenia, awansu, utrzymania w zatrudnieniu lub warunków pracy; f) organizacje pracodawców i pracowników nie powinny stosować ani tolerować jakiejkolwiek dyskryminacji jeżeli chodzi o przyjmowanie członków, zachowania członkostwa albo udziału w pracach związkowych. 3. Każdy Członek powinien: a) zapewnić stosowanie zasad niedyskryminowania: i) w odniesieniu do prac poddanych bezpośredniemu nadzorowi władz państwowych; ii) w działalności placówek poradnictwa zawodowego, kształcenia zawodowego i pośrednictwa pracy poddanych nadzorowi władz państwowych; b) w miarę możliwości i potrzeby, popierać stosowanie tych zasad w odniesieniu do innego zatrudnienia i innych placówek poradnictwa zawodowego, kształcenia zawodowego i pośrednictwa pracy, a w szczególności: i) popierając stosowanie tych zasad przez placówki i instytucje administracji krajów związkowych lub prowincji państwa federalnego, jak też administracji miejscowej oraz przez zakłady przemysłowe i przedsiębiorstwa będące własnością publiczną lub poddane nadzorowi władzy publicznej; ii) uzależniając udzielenie umów powodujących wydatki z funduszów publicznych od stosowania tych zasad; iii) uzależniając od stosowania tych zasad przyznawanie subwencji zakładom kształcenia zawodowego i udzielanie pozwoleń na działalność prywatnych biur pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego. 4. Odpowiednie instytucje, wspomagane tam gdzie to jest możliwe przez komisje doradcze złożone z przedstawicieli organizacji pracodawców i pracowników, jeżeli takie istnieją, oraz inne zainteresowane instytucje, powinny być tworzone w celu popierania stosowania tej polityki w dziedzinie pracy publicznej i prywatnej, a w szczególności: a) dla zastosowania wszelkich środków mających na celu uświadomienie i wpojenie społeczeństwu zasad niedyskryminowania; b) dla przyjmowania i rozpatrywania skarg na nieprzestrzeganie ustalonej polityki, prowadzenia w takich sprawach dochodzeń i usuwania — w razie potrzeby za pomocą postępowania pojednawczego - wszelkich praktyk uznanych za sprzeczne z tą polityką; c) dla ponownego zbadania wszelkich skarg, w stosunku do których zastosowanie procedury pojednawczej nie doprowadziło do rozstrzygnięcia i wydania orzeczenia albo podjęcia decyzji o środkach, które należy zastosować dla usunięcia praktyk dyskryminacyjnych. 5. Każdy Członek powinien uchylić wszelkie przepisy prawne i zmienić wszelkie zarządzenia lub praktyki administracyjne sprzeczne z polityką niedyskryminacji. 6. Stosowanie tej polityki nie powinno mieć ujemnego wpływu na środki specjalne mające na celu uwzględnienie indywidualnych potrzeb osób, w odniesieniu do których uznawana jest powszechnie potrzeba szczególnej opieki z takich względów jak płeć, wiek, inwalidztwo, obowiązki rodzinne albo poziom socjalny lub kulturalny. 7. Nie powinny być uważane za dyskryminację wszelkie środki dotyczące osoby, co do której istnieje uzasadnione podejrzenie, że prowadzi działalność szkodliwą dla bezpieczeństwa państwa lub co do której ustalono, że faktycznie taką działalność prowadzi, jeżeli osobie tej przysługuje prawo odwołania się do właściwej instancji, ustalonej zgodnie z praktyką krajową. 8. Co się tyczy pracowników imigrantów obcej narodowości oraz członków ich rodzin, należy brać pod uwagę postanowienia Konwencji dotyczącej pracowników migrujących (zrewidowanej), z 1949 r., o równym traktowaniu oraz postanowienia Zalecenia dotyczącego pracowników migrujących (zrewidowanego), z 1949 r. o zniesieniu ograniczeń w zatrudnieniu. 9. Należy wprowadzić stałą współpracę między właściwymi władzami, przedstawicielami pracodawców i pracowników oraz właściwymi instytucjami w celu badania innych pozytywnych środków, które mogą być potrzebne, w zależności od warunków istniejących w danym kraju, dla zapewnienia stosowania zasad niedyskryminacji. III. KOORDYNACJA ŚRODKÓW PRZECIWKO DYSKRYMINACJI WE WSZYSTKICH DZIEDZINACH 10. Władze powołane do walki z dyskryminacją w dziedzinie zatrudnienia i zawodu powinny ściśle i stale współpracować z władzami powołanymi do walki przeciwko dyskryminacji w innych dziedzinach, aby zapewnić koordynację wszelkich środków podejmowanych w tym celu.