ZALECENIE Nr 156
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące ochrony pracowników przed zagrożeniami zawodowymi w miejscach pracy, spowodowanymi zanieczyszczeniem powietrza, hałasem i wibracją.

Sesja Konferencji: 63

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,

zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 1 czerwca 1977 r. na sześćdziesiątej trzeciej sesji,

wziąwszy pod uwagę postanowienia właściwych międzynarodowych konwencji i zaleceń, w szczególności Zalecenia dotyczącego ochrony zdrowia pracowników, z 1953 r., Zalecenia dotyczącego pracowniczych służb zdrowia, z 1959 r., Konwencji i Zalecenia dotyczących ochrony przed promieniowaniem, z 1960 r., Konwencji i Zalecenia dotyczących zabezpieczenia maszyn, z 1963 r., Konwencji dotyczącej świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r., Konwencji i Zalecenia dotyczących higieny (handel i biura), z 1964 r., Konwencji i Zalecenia dotyczących benzenu, z 1971 r., oraz Konwencji i Zalecenia dotyczących raka zawodowego, z 1974 r.,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące środowiska pracy: zanieczyszczenia powietrza, hałasu i wibracji, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji,

postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia uzupełniającego Konwencję dotyczącą środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r.,

przyjmuje dnia dwudziestego czerwca tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego siódmego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r.:

I. ZAKRES STOSOWANIA

1.1) Postanowienia Konwencji dotyczącej środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r., oraz niniejszego Zalecenia powinny mieć zastosowanie, w miarę możliwości, do wszystkich gałęzi działalności gospodarczej.
2) Należy podejmować środki w celu zapewnienia pracującym na własny rachunek odpowiedniej ochrony w miejscu pracy, analogicznej do tej, jaka jest przewidziana w Konwencji dotyczącej środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r., oraz w niniejszym Zaleceniu.

II. ŚRODKI ZAPOBIEGAWCZE I OCHRONNE

2. 1) Właściwa władza powinna określić rodzaj, częstotliwość i inne warunki kontroli zanieczyszczenia powietrza, hałasu i wibracji w miejscu pracy, przeprowadzanej pod nadzorem pracodawcy.
2) Należy przeprowadzać specjalne kontrole w miejscu pracy w odniesieniu do stopnia zagrożenia wymienionego w art. 8 Konwencji dotyczącej środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r., każdorazowo w przypadku wprowadzania nowych maszyn lub urządzeń, albo poważniejszej modyfikacji już istniejących, jak również w przypadku wprowadzania nowych procesów produkcyjnych.

3. Do obowiązków pracodawcy powinno należeć czuwanie nad tym, aby urządzenia służące do kontroli stopnia zanieczyszczenia powietrza, hałasu i wibracji w miejscu pracy były regularnie weryfikowane, konserwowane i cechowane.

4. Akta dotyczące kontroli środowiska pracy, jak również weryfikacji, konserwacji i cechowania urządzeń oraz materiałów używanych do tych celów, powinny być udostępniane pracownikom, ich przedstawicielom oraz służbom inspekcji.

5. Substancje szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne z innych względów, które mogą występować w powietrzu w miejscu pracy, powinny być zastępowane, w miarę możliwości, substancjami mniej szkodliwymi lub nieszkodliwymi.

6. Procesy powodujące zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibrację w miejscu pracy, które zostały określone w art. 3 Konwencji dotyczącej środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r., powinny być, w miarę możliwości, zastępowane procesami, które zmniejszają lub eliminują zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibrację.

7. Właściwa władza powinna określić substancje, których produkcja, sprzedaż i stosowanie w miejscu pracy winny być zakazane lub uzależnione od jej wyraźnej zgody, wymagającej stosowania odpowiednich środków zapobiegawczych lub ochronnych.

8. 1) W odpowiednich przypadkach właściwa władza powinna zatwierdzić normy poziomów emisyjnych dla maszyn i urządzeń w odniesieniu do zanieczyszczenia powietrza, hałasu i wibracji.
2) Przestrzeganie tych norm należy zabezpieczyć, w zależności od sytuacji, przez:
a) sposób konstrukcji tych maszyn i urządzeń;
b) wbudowanie odpowiednich przyrządów;
c) zastosowanie środków technicznych podczas instalowania.
3) Obowiązek przestrzegania tych norm powinien spoczywać na producencie lub na dostawcy maszyn lub urządzeń.

9. Produkcja, obrót i stosowanie maszyn i urządzeń, które w świetle najnowszej wiedzy technicznej nie odpowiadałyby wymogom ust. 3 niniejszego Zalecenia, powinny być przedłożone, jeżeli to jest konieczne, do zatwierdzenia właściwej władzy, wymagającej stosowania innych, odpowiednich technicznych lub administracyjnych środków ochronnych.

10. Postanowienia ustępów 8 i 9 niniejszego Zalecenia nie mogą w żaden sposób zwalniać pracodawcy od stosowania art. 6 Konwencji dotyczącej środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r.

11. Pracodawca powinien czuwać nad tym, aby maszyny i urządzenia były przedmiotem regularnej inspekcji i konserwacji, jeśli chodzi o emisję szkodliwych substancji, pyłów, hałasu i wibracji.

12. W celu ochrony zdrowia pracowników, jeżeli okaże się to niezbędne, właściwa władza powinna ustalić odpowiednią procedurę zatwierdzania sprzętu ochrony osobistej.

13. Zgodnie z art. 9 b) Konwencji dotyczącej środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r., właściwa władza powinna, w zależności od okoliczności, podjąć decyzje lub popierać, po konsultacji z organizacjami pracodawców i pracowników, działania na rzecz zmniejszenia zagrożeń przez wprowadzenie odpowiednich systemów lub metod organizacji pracy, łącznie ze skróceniem czasu pracy bez obniżenia płacy.

14. Ustanawiając środki niezbędne do zapobiegania lub ograniczenia zanieczyszczenia powietrza, hałasu i wibracji w miejscu pracy, właściwa władza powinna brać pod uwagę zbiór praktycznych wytycznych lub najnowsze przewodniki opracowane przez Międzynarodowe Biuro Pracy oraz wnioski z posiedzeń ekspertów zwoływanych przez Międzynarodowe Biuro Pracy, jak również informacje wydane przez inne właściwe organy.

15. Ustanawiając środki zapobiegawcze i ograniczające zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibrację w miejscu pracy, właściwa władza powinna uwzględniać związek, jaki zachodzi między ochroną środowiska pracy a ochroną środowiska w ogóle.

III. NADZÓR NAD STANEM ZDROWIA PRACOWNIKÓW

16.1) Nadzór nad stanem zdrowia pracowników, przewidziany w art. 11 Konwencji dotyczącej środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r., powinien, na warunkach określonych przez właściwą władzę, obejmować:
a) wstępne badanie lekarskie przed przydziałem pracy;
b) badania okresowe w odpowiednich odstępach czasu;
c) badania lub testy o charakterze biologicznym lub inne niezbędne do oceny stopnia narażenia pracownika i do kontroli stanu jego zdrowia;
d) przyznanie pracownikom prawa do korzystania, w sposób regularny i w ciągu dłuższego okresu, z badań lekarskich, biologicznych lub z innych badań lub testów, w przypadkach uzasadnionych z lekarskiego punktu widzenia - po zakończeniu pracy.
2) Właściwa władza powinna wymagać, aby wyniki każdych badań lub testów były podawane do wiadomości pracownika oraz, na jego życzenie, do wiadomości lekarza, pod którego opieką pozostaje.

17. Nadzór nad stanem zdrowia przewidziany w ust. 16 niniejszego Zalecenia powinien odbywać się normalnie w czasie pracy i nie powodować wydatków ze strony pracowników.

18. 1) Właściwa władza powinna opracować system rejestracji informacji lekarskich, uzyskanych zgodnie z ust. 16 niniejszego Zalecenia, oraz ustalić sposób tej rejestracji. Należy podjąć kroki w celu zachowania tych informacji w ciągu odpowiedniego okresu, aby można je było wykorzystywać do badań epidemiologicznych lub innych na zasadach, które dopuszczają jedynie właściwą władzę do możliwości identyfikacji osobowej pracownika.
2) W zależności od ustaleń właściwej władzy, rejestr powinien zawierać również dane dotyczące stopnia narażenia pracownika na działanie zanieczyszczenia powietrza, hałasu i wibracji na stanowisku pracy.

19. Jeżeli dalsze zatrudnianie pracownika na stanowisku pracy, które powoduje narażenie go na działania zanieczyszczenia powietrza, hałasu i wibracji, jest nie wskazane ze względów zdrowotnych, należy podjąć wszelkie kroki, zgodnie z praktyką i warunkami krajowymi, w celu przesunięcia go do innej, odpowiedniej pracy oraz zapewnienia mu dotychczasowego dochodu przez przyznanie świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego lub w jakikolwiek inny sposób.

20. Kroki podejmowane w celu wykonywania postanowień niniejszego Zalecenia nie powinny oddziaływać niekorzystnie na prawa pracowników, z jakich korzystają z tytułu zabezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia społecznego.

IV. SZKOLENIE, INFORMACJA I BADANIA

21. 1) Właściwa władza powinna podjąć środki w zakresie popierania szkolenia i informowania wszystkich zainteresowanych osób o zapobieganiu i ograniczaniu istniejących i potencjalnych zagrożeń zawodowych, spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza, hałasem i wibracją w miejscu pracy oraz o ochronie przed tymi zagrożeniami. 2) Przedstawiciele pracowników zakładów pracy powinni być wstępnie informowani i konsultowani przez pracodawcę w odniesieniu do projektów, środków i decyzji, które mogą mieć szkodliwe konsekwencje dla zdrowia pracowników, w związku z zanieczyszczeniem powietrza, hałasem i wibracją w miejscu pracy. 3) Przed skierowaniem do pracy, narażającej na skutki zanieczyszczenia powietrza, hałasu i wibracji, pracownicy powinni być poinformowani przez pracodawcę o zagrożeniach, o środkach bezpieczeństwa i o ochronie zdrowia, a także o możliwościach korzystania z interwencji służb lekarskich.

22. 1) Właściwa władza powinna, przy ścisłej współpracy z organizacjami pracodawców i pracowników, popierać, udzielać pomocy oraz stymulować badania w dziedzinie zapobiegania i ograniczania zagrożeń w miejscu pracy, spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza, hałasem i wibracją przy współudziale, w razie potrzeby, organizacji międzynarodowych lub krajowych. 2) Wszyscy zainteresowani powinni być informowani o celach i wynikach tych badań.

23. Organizacje pracodawców i pracowników powinny podejmować konkretne środki w celu wprowadzania w życie programów informacji i szkolenia w dziedzinie zapobiegania i ograniczania zagrożeń zawodowych w miejscu pracy, zarówno istniejących i potencjalnych, spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza, hałasem i wibracją, jak też w dziedzinie ochrony przed tymi zagrożeniami.

24. Przedstawiciele pracowników w przedsiębiorstwach powinni korzystać, bez utraty płacy, z ułatwień i zwolnień niezbędnych do pełnienia aktywnej roli w dziedzinie zapobiegania i ograniczania zagrożeń zawodowych w miejscu pracy, spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza, hałasem i wibracją, jak również w dziedzinie ochrony przed tymi zagrożeniami. W tym celu powinni oni posiadać prawo korzystania z pomocy uznanych ekspertów, według ich wyboru.

25. Należy podejmować takie niezbędne środki w odniesieniu do każdej substancji stosowanej na stanowisku pracy, która może być szkodliwa dla zdrowia lub niebezpieczna z innych względów, aby mieć odpowiednie informacje w zakresie:
a) wyników wszelkich testów substancji;
b) warunków wymaganych po to, aby odpowiednio stosowana substancja nie zagrażała zdrowiu pracowników.

V. ŚRODKI STOSOWANIA

26. Każdy Członek powinien:
a) podejmować niezbędne kroki w drodze ustawodawczej lub w każdy inny sposób zgodny z praktyką i warunkami krajowymi, w tym odpowiednie sankcje, w celu wykonania postanowień niniejszego Zalecenia;
b) powołać odpowiednie służby inspekcji do sprawowania kontroli stosowania postanowień niniejszego Zalecenia lub sprawdzania, czy właściwa kontrola jest przeprowadzana;
c) starać się oddziaływać w tym kierunku tak szybko, jak na to pozwalają warunki krajowe.

27. Przy wprowadzaniu w życie niniejszego Zalecenia, właściwa władza powinna działać w konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników, jak również, w razie potrzeby, z organizacjami producentów, dostawców i importerów.

28. 1) Postanowienia niniejszego Zalecenia w zakresie konstrukcji, produkcji i dostawy maszyn i sprzętu, odpowiadających zatwierdzonym normom, powinny natychmiast stosować się do nowo produkowanych maszyn i sprzętu.
2) Właściwa władza powinna określić, możliwie jak najszybciej, odpowiednie terminy w celu modyfikacji istniejących maszyn i sprzętu, uwzględniając przy tym ich charakter.