ZALECENIE Nr 171
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące pracowniczych służb zdrowia, z 1985 r.

Sesja Konferencji: 71

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,

zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 7 czerwca 1985 r. na siedemdziesiątej pierwszej sesji,

stwierdzając, że ochrona pracownika przed chorobami, chorobami zawodowymi i wypadkami przy pracy jest jednym z zadań, które spoczywa na Międzynarodowej Organizacji Pracy, zgodnie z jej Konstytucją,

biorąc pod uwagę odpowiednie międzynarodowe konwencje i zalecenia dotyczące pracy, a w szczególności Zalecenie dotyczące ochrony zdrowia pracowników, z 1953 r., Zalecenie dotyczące pracowniczych służb zdrowia, z 1959 r., Konwencję dotyczącą przedstawicieli pracowników, z 1971 r., oraz Konwencję i Zalecenie dotyczące bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, z 1981 r., które ustanawiają zasady polityki krajowej i działań na szczeblu krajowym, a także Trójstronną Deklarację Zasad dotyczących Przedsiębiorstw Wielonarodowych i Polityki Społecznej, przyjętą przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące pracowniczych służb zdrowia, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji,

postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia uzupełniającego Konwencję dotyczącą pracowniczych służb zdrowia, z 1985 r.,

przyjmuje dnia dwudziestego szóstego czerwca tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego piątego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące pracowniczych służb zdrowia, z 1985 r.

I. ZASADY POLITYKI KRAJOWEJ

1. Każdy Członek powinien w świetle krajowych warunków i praktyki oraz po konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników, tam gdzie one istnieją, określić i wprowadzić w życie spójną politykę krajową w zakresie pracowniczych służb zdrowia, która będzie obejmować ogólne zasady w zakresie funkcji, organizacji i działania tych służb oraz będzie dokonywał okresowego przeglądu tej polityki.

2. 1) Każdy Członek powinien stopniowo tworzyć pracownicze służby zdrowia dla wszystkich pracowników, włączając pracowników sektora publicznego i członków spółdzielni produkcyjnych, we wszystkich gałęziach działalności gospodarczej i we wszystkich przedsiębiorstwach. Podejmowane środki powinny być odpowiednie i właściwe z punktu widzenia szczególnych rodzajów zagrożeń dla zdrowia występujących w tych przedsiębiorstwach.
2) Należy również podjąć środki, w takim stopniu, w jakim jest to niezbędne i praktycznie wykonalne, w celu udostępnienia osobom pracującym na własny rachunek ochrony takiej samej, jak przewidziana w Konwencji dotyczącej pracowniczych służb zdrowia, z 1985 r., i niniejszym Zaleceniu.

II. FUNKCJE

3. Rola pracowniczych służb zdrowia powinna być głównie zapobiegawcza.

4. Pracownicze służby zdrowia powinny opracować program swojej działalności dostosowany do warunków przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw, którym służą, biorąc w szczególności pod uwagę zagrożenia występujące w środowisku pracy, jak również problemy charakterystyczne dla danych gałęzi działalności gospodarczej.

A. KONTROLA ŚRODOWISKA PRACY

5. 1) Kontrola środowiska pracy powinna obejmować:
a) rozpoznanie i ocenę czynników środowiska pracy, które mogą mieć wpływ na zdrowie pracowników;
b) ocenę warunków higieny pracy i czynników organizacji pracy, które mogą powodować zagrożenie dla zdrowia pracowników;
c) ocenę urządzeń ochrony osobistej i zbiorowej;
d) ocenę, tam gdzie jest to właściwe, narażenia pracowników na czynniki szkodliwe dla zdrowia, za pomocą obowiązujących i ogólnie przyjętych metod kontroli;
e) ocenę systemów kontroli mających na celu zlikwidowanie lub zmniejszenie narażenia.
2) Kontrola taka powinna być dokonywana wspólnie z innymi służbami technicznymi przedsiębiorstwa i we współpracy z zainteresowanymi pracownikami i ich przedstawicielami w przedsiębiorstwie lub komisją bezpieczeństwa i higieny, tam gdzie one istnieją.

6. 1) Zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową dane uzyskane w wyniku kontroli środowiska pracy powinny być zebrane we właściwy sposób i być dostępne dla pracodawcy, pracowników i ich przedstawicieli w danym przedsiębiorstwie lub komisji bezpieczeństwa i higieny, tam gdzie one istnieją.
2) Dane te powinny być wykorzystywane na zasadzie poufności i wyłącznie w celu uzyskania opinii i rad niezbędnych dla poprawy środowiska pracy, zdrowia i bezpieczeństwa pracowników.
3) Właściwa władza powinna mieć dostęp do tych danych. Pracownicze służby zdrowia mogą je udostępniać innym tylko po konsultacji z pracodawcami i pracownikami lub ich przedstawicielami w przedsiębiorstwie albo komisjom bezpieczeństwa i higieny, tam gdzie one istnieją.

7. W ramach kontroli środowiska pracy, personel świadczący usługi w zakresie zdrowia w pracy powinien dokonywać niezbędnych wizytacji w celu zbadania czynników środowiska pracy, które mogą mieć wpływ na zdrowie pracowników, warunków zdrowotnych w miejscu pracy i warunków pracy.

8. Pracownicze służby zdrowia powinny:
a) kontrolować stopień narażenia pracowników na szczególne rodzaje zagrożeń, tam gdzie jest to konieczne;
b) nadzorować instalacje sanitarne i inne udogodnienia dla pracowników, takie jak woda pitna, stołówki i pomieszczenia mieszkalne, jeśli są one zapewnione przez pracodawcę;
c) udzielać rad w zakresie możliwego wpływu stosowanych technologii na zdrowie pracowników;
d) uczestniczyć w doborze urządzeń niezbędnych do zapewnienia ochrony osobistej pracownikom przed zagrożeniami zawodowymi i w udzielaniu rad w tym zakresie;
e) współpracować w analizie stanowisk pracy i w badaniu organizacji i metod pracy, w celu zapewnienia lepszego dostosowania warunków pracy do pracowników;
f) uczestniczyć w analizie wypadków przy pracy i chorób zawodowych i w programach zapobiegania wypadkom.

9. Personel świadczący usługi w zakresie zdrowia w pracy powinien po poinformowaniu pracodawcy, pracowników i ich przedstawicieli, tam gdzie jest to właściwe:
a) mieć swobodny dostęp do wszystkich miejsc pracy i urządzeń, jakie przedsiębiorstwo udostępnia pracownikom;
b) mieć dostęp do informacji dotyczących procesów, norm pracy, produktów, materiałów i substancji, jakich się używa lub zamierza używać, pod warunkiem zachowania tajemnicy wszelkich poufnych informacji, które może otrzymać, a które nie dotyczą zdrowia pracowników;
c) mieć możliwość pobierania do analizy próbek produktów, materiałów i substancji używanych lub przerabianych.

10. Pracownicze służby zdrowia powinny być konsultowane w sprawach proponowanych zmian w procesach lub warunkach pracy, które mogą mieć wpływ na zdrowie lub bezpieczeństwo pracowników.

B. KONTROLA ZDROWIA PRACOWNIKÓW

11. 1) Kontrola zdrowia pracowników powinna obejmować, w przypadkach i na warunkach określonych przez właściwą władzę, wszelkie oceny niezbędne do ochrony zdrowia pracowników, które mogą zawierać:
a) ocenę zdrowia pracowników przed ich powołaniem na określone stanowiska, które mogą stwarzać zagrożenie dla ich zdrowia lub zdrowia innych osób;
b) ocenę zdrowia dokonywaną w regularnych odstępach w czasie zatrudnienia, które wiąże się z narażeniem zdrowia na szczególne ryzyko;
c) ocenę zdrowia po ponownym podjęciu pracy po dłuższej nieobecności spowodowanej przyczynami zdrowotnymi, w celu stwierdzenia ewentualnych przyczyn zawodowych tej nieobecności, zalecenia podjęcia odpowiednich działań w celu ochrony pracowników oraz określenia przydatności pracownika do pracy i potrzeby przydzielenia go do innej pracy i rehabilitacji;
d) ocenę zdrowia w momencie zakończenia i po zakończeniu pracy na stanowiskach wiążących się z zagrożeniem, które może powodować lub przyczyniać się do pogorszenia zdrowia w przyszłości.
2) Należy podjąć środki dla ochrony życia prywatnego pracowników i zapewnienia, by nadzór nad ich zdrowiem nie był wykorzystywany dla celów dyskryminacyjnych lub w jakikolwiek sposób szkodliwy dla ich interesów.

12. 1) W przypadku narażenia pracowników na określone ryzyko zawodowe poza ocenami zdrowia, które przewiduje ust. 11 niniejszego Zalecenia, kontrola zdrowia pracowników powinna obejmować, tam gdzie jest to właściwe, wszelkie badania, które mogą być niezbędne do wykrycia stopnia narażenia, a także wczesnych skutków i reakcji biologicznych.
2) Jeżeli istnieje niezawodna i powszechnie uznana metoda biologicznej kontroli zdrowia pracowników w celu wczesnego wykrycia skutków narażenia na określone ryzyko zawodowe, może ona być wykorzystana do stwierdzenia, którzy pracownicy potrzebują szczegółowych badań lekarskich, pod warunkiem wyrażenia na to zgody przez poszczególnych pracowników.

13. Pracownicze służby zdrowia powinny być informowane o przypadkach zachorowań pracowników i absencji chorobowej, aby mogły stwierdzić istnienie związku między przyczynami zachorowań lub absencji a zagrożeniem dla zdrowia, które mogą występować w miejscu pracy. Personel świadczący usługi w zakresie zdrowia w pracy nie może być zobowiązany przez pracodawcę do sprawdzania przyczyn nieobecności w pracy.

14. 1) Pracownicze służby zdrowia powinny gromadzić dane na temat zdrowia pracowników w poufnych aktach personalnych dotyczących spraw zdrowotnych. Akta te powinny również zawierać informację na temat pracy wykonywanej przez pracowników, narażenia na ryzyko zawodowe wiążącego się z ich pracą oraz na temat wyników wszelkich ocen narażenia pracowników na to ryzyko.
2) Personel świadczący usługi w zakresie zdrowia w pracy powinien mieć dostęp do akt personalnych dotyczących zdrowia tylko w takim zakresie, w jakim akta te zawierają informacje odnoszące się do wykonywania przez niego jego funkcji. Jeśli akta zawierają informacje osobowe objęte tajemnicą lekarską, dostęp ten powinien być ograniczony do personelu medycznego.
3) Dane personalne dotyczące ocen zdrowia mogą być przekazywane innym tylko wtedy, gdy zainteresowany pracownik wyrazi na to świadomie zgodę.

15. Warunki oraz czas przechowywania akt personalnych dotyczących zdrowia, warunki ich przekazywania i informowania o nich oraz środki niezbędne do zachowania ich poufnego charakteru, w szczególności gdy informacje, które one zawierają, są skomputeryzowane, powinny być określone przez ustawodawstwo krajowe lub przez właściwą władzę albo, zgodnie z praktyką krajową, regulowane przez uznane zasady etyki.

16. 1) Po przeprowadzeniu przewidzianych badań lekarskich w celu określenia zdolności do pracy wiążącej się z narażeniem na określone ryzyko, lekarz, który prowadził badania, powinien poinformować pisemnie o swych wnioskach zarówno pracownika, jak i pracodawcę.
2) Wnioski te nie powinny zawierać informacji o charakterze medycznym; mogą one - jeśli jest to właściwe - wskazywać na zdolność pracownika do wykonywania proponowanej pracy lub wymieniać rodzaje prac i warunki pracy, które są niewskazane z lekarskiego punktu widzenia przez pewien czas lub w ogóle.

17. Jeżeli stałe zatrudnienie pracownika na określonym stanowisku jest niewskazane z lekarskiego punktu widzenia, pracownicze służby zdrowia powinny współdziałać w wysiłkach zmierzających do znalezienia mu innego zatrudnienia w przedsiębiorstwie lub znalezienia innego odpowiedniego rozwiązania.

18. Jeśli nadzór nad zdrowiem pracownika pozwolił wykryć chorobę zawodową, choroba ta powinna być zgłoszona właściwej władzy zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową. Pracodawca, pracownicy i ich przedstawiciele powinni być o tym zgłoszeniu poinformowani.

C. INFORMACJA, KSZTAŁCENIE. SZKOLENIE, PORADY

19. Pracownicze służby zdrowia powinny uczestniczyć w opracowywaniu i wprowadzaniu w życie programów informacji, kształcenia i szkolenia w zakresie zdrowia i higieny w powiązaniu z pracą.

20. Pracownicze służby zdrowia powinny uczestniczyć w szkoleniu i regularnym doskonaleniu personelu pierwszej pomocy i w stopniowym i stałym szkoleniu wszystkich pracowników, którzy w przedsiębiorstwie przyczyniają się do bezpieczeństwa i higieny pracy.

21. W celu popierania dostosowania pracy do pracowników i poprawy warunków i środowiska pracy, pracownicze służby zdrowia powinny występować w charakterze doradców w zakresie zdrowia i higieny pracy oraz ergonomii w stosunku do pracodawcy, pracowników i ich przedstawicieli w przedsiębiorstwie, a także komisji bezpieczeństwa i higieny, tam gdzie one istnieją, i powinny współpracować z organami, które już występują w charakterze doradców w tym zakresie.

22. 1) Każdy pracownik powinien być informowany w sposób odpowiedni i właściwy o zagrożeniach zdrowia wiążących się z jego pracą, o wynikach badań lekarskich, które przeszedł i o ocenach jego zdrowia.
2) Każdy pracownik powinien mieć prawo do spowodowania skorygowania wszelkich danych, które są błędne lub mogą prowadzić do błędu.
3) Ponadto pracownicze służby zdrowia powinny udzielać pracownikom indywidualnych porad dotyczących ich zdrowia w związku z ich pracą.

D. PIERWSZA POMOC, LECZENIE I PROGRAMY ZDROWIA

23. Biorąc pod uwagę ustawodawstwo i praktykę krajową pracownicze służby zdrowia w przedsiębiorstwach powinny zapewnić pierwszą pomoc i opiekę lekarską pracownikom, którzy stali się ofiarami wypadków lub niedomagań w miejscu pracy, i powinny uczestniczyć w organizowaniu pierwszej pomocy.

24. Biorąc pod uwagę organizację profilaktyki medycznej na szczeblu krajowym, pracownicze służby zdrowia mogą, tam gdzie jest to możliwe i właściwe:
a) dokonywać immunizacji w zakresie zagrożeń biologicznych występujących w środowisku pracy;
b) brać udział w akcjach na rzecz ochrony zdrowia;
c) współpracować z władzami sanitarnymi w ramach programów zdrowia publicznego.

25. Mając na uwadze ustawodawstwo i praktykę krajową oraz po konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników, tam gdzie one istnieją, właściwa władza powinna, jeśli jest to konieczne, upoważnić pracownicze służby zdrowia, po konsultacji ze wszystkimi zainteresowanymi, w tym pracownikiem, jego lekarzem lub podstawową służbą ochrony zdrowia, tam gdzie jest to właściwe, do podejmowania niżej wymienionych działań lub brania w nich udziału:
a) leczenie pracowników, którzy nie przerwali pracy lub którzy podjęli pracę po przerwie;
b) leczenie ofiar wypadków przy pracy;
c) leczenie chorób zawodowych i schorzeń, które uległy pogorszeniu w wyniku pracy;
d) objęcie aspektów medycznych reedukacji i rehabilitacji zawodowej.

26. Mając na uwadze ustawodawstwo i praktykę krajową w zakresie organizacji opieki lekarskiej i odległości od ośrodków zdrowia, pracownicze służby zdrowia mogą zająć się inną działalnością w zakresie zdrowia — włączając opiekę lekarską dla pracowników i ich rodzin — jeżeli upoważni je do tego właściwa władza, po konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników, tam gdzie one istnieją.

27. Pracownicze służby zdrowia powinny współpracować z innymi zainteresowanymi służbami w zakresie tworzenia planów nagłej pomocy w razie poważnych wypadków.

E. INNE FUNKCJE

28. Pracownicze służby zdrowia powinny analizować wyniki kontroli zdrowia pracowników i środowiska pracy, a także wyniki kontroli biologicznych i kontroli indywidualnych narażania pracowników na ryzyko zawodowe, tam gdzie ono istnieje, w celu oceny ewentualnych powiązań między narażeniem na ryzyko zawodowe a naruszeniem zdrowia i w celu zaproponowania środków poprawy warunków i środowiska pracy.

29. Pracownicze służby zdrowia powinny opracowywać we właściwych odstępach czasu plany i sprawozdania dotyczące ich działalności i warunków zdrowotnych w przedsiębiorstwie. Te plany i sprawozdania powinny być udostępniane pracodawcy i przedstawicielom pracowników w przedsiębiorstwie lub komisjom bezpieczeństwa i higieny tam gdzie one istnieją, a także powinny być dostępne dla właściwej władzy.

30. 1) Pracownicze służby zdrowia, po konsultacji z przedstawicielami pracodawców i pracowników, powinny, w ramach swoich zasobów, współuczestniczyć w badaniach prowadzonych na szczeblu przedsiębiorstwa lub na szczeblu gałęzi działalności gospodarczej, na przykład przy zbieraniu danych dla celów epidemiologicznych i ukierunkowania ich działalności.
2) Wyniki badań dokonywanych w ramach nadzoru środowiska pracy i wyniki ocen zdrowia pracowników mogą być wykorzystane dla celów badawczych pod warunkiem spełnienia wymogów ustępów 6.3), 11.2) i 14.3) niniejszego Zalecenia.

31. Pracownicze służby zdrowia powinny, jeśli jest to właściwe, uczestniczyć wraz z innymi służbami przedsiębiorstwa w środkach mających na celu zapobieżenie temu, by działalność tych służb nie wywierała ujemnego wpływu na ogólne środowisko.

III. ORGANIZACJA

32. Pracownicze służby zdrowia powinny, w miarę możliwości, mieścić się w miejscu pracy lub w jego pobliżu albo powinny być zorganizowane w sposób zapewniający im wykonywanie funkcji w miejscu pracy.

33. 1) Pracodawca, pracownicy i ich przedstawiciele, tam gdzie oni istnieją, powinni współpracować i uczestniczyć na równych zasadach w organizacji pracowniczych służb zdrowia i wprowadzaniu w życie innych środków, które ich dotyczą.
2) Zgodnie z warunkami i praktyką krajową, pracodawcy i pracownicy lub ich przedstawiciele w przedsiębiorstwie albo komisja bezpieczeństwa i higieny — tam gdzie oni istnieją — powinni uczestniczyć w decyzjach odnoszących się do organizacji i działania tych służb, włączając decyzje dotyczące zatrudnienia personelu i planowania programów.

34. 1) Pracownicze służby zdrowia mogą być organizowane, w zależności od tego, co jest wtaściwe, jako służby dla pojedynczego przedsiębiorstwa albo służby dla kilku przedsiębiorstw.
2) Zgodnie z warunkami i praktyką krajową pracownicze służby zdrowia mogą być organizowane przez:
a) przedsiębiorstwa lub grupę zainteresowanych przedsiębiorstw;
b) władze publiczne lub służby oficjalne;
c) instytucje zabezpieczenia społecznego;
d) wszelkie inne organy upoważnione przez właściwą władzę;
e) kilka wyżej wymienionych instytucji lub organów łącznie.
3) Właściwa władza powinna określić okoliczności, w jakich, w przypadku braku pracowniczych służb zdrowia, właściwe istniejące służby mogą być, na okres przejściowy, uznane za organy upoważnione w rozumieniu pkt 2) d) niniejszego ustępu.

35. W sytuacji gdy właściwa władza po konsultacji z reprezentatywnymi organizacjami zainteresowanych pracodawców i pracowników, tam gdzie one istnieją, stwierdziła, że utworzenie pracowniczej służby zdrowia lub dostęp do takiej służby są praktycznie niemożliwe, przedsiębiorstwa powinny, na okres przejściowy, po konsultacji z przedstawicielami pracowników w przedsiębiorstwie lub komisją bezpieczeństwa i higieny, tam gdzie one istnieją, zawrzeć porozumienie z lokalną służbą zdrowia w sprawie prowadzenia badań lekarskich przewidzianych przez ustawodawstwo krajowe, zapewnienia kontroli warunków zdrowotnych w przedsiębiorstwie i zapewnienia, by pierwsza pomoc i leczenie w nagłych przypadkach były odpowiednio zorganizowane.

IV. WARUNKI DZIAŁANIA

36. 1) Zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową pracownicze służby zdrowia powinny być zespołami multidyscyplinarnymi, których skład powinien być określony przez charakter ich zadań.
2) Pracownicze służby zdrowia powinny dysponować wystarczającym personelem technicznym mającym wykształcenie specjalistyczne i doświadczenie w takich dziedzinach jak medycyna pracy, higiena pracy, ergonomia, opieka pielęgniarska w pracy i w innych pokrewnych dziedzinach. Personel powinien, w miarę możliwości, zapoznawać się na bieżąco z postępem wiedzy naukowej i technicznej, niezbędnej do wykonywania jego zadań oraz należy mu stworzyć możliwość dokonywania tego bez utraty zarobków.
3) Pracownicze służby zdrowia powinny ponadto dysponować personelem administracyjnym niezbędnym dla ich działalności.

37. 1) Należy chronić niezależność zawodową personelu świadczącego usługi w zakresie zdrowia w pracy. Zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową może to być dokonane w drodze ustawodawczej i przez właściwe konsultacje między pracodawcą, pracownikami i ich przedstawicielami oraz komisjami bezpieczeństwa i higieny, tam gdzie one istnieją.
2) Właściwa władza powinna, tam gdzie jest to stosowne i zgodne z ustawodawstwem i praktyką krajową, określić warunki, na jakich odbywa się przyjmowanie do pracy i rozwiązywanie stosunku pracy z personelem pracowniczych służb zdrowia, po konsultacji z reprezentatywnymi organizacjami zainteresowanych pracodawców i pracowników.

38. Każda osoba zatrudniona w pracowniczej służbie zdrowia powinna być zobowiązana do przestrzegania tajemnicy zawodowej, zarówno jeśli chodzi o informacje medyczne jak i techniczne, o których może się dowiedzieć w związku z jej funkcjami i działalnością służby — z wyjątkami przewidzianymi przez ustawodawstwo krajowe.

39. 1) Właściwa władza może ustanowić normy dla pomieszczeń i urządzeń . niezbędnych do wykonywania przez pracownicze służby zdrowia ich funkcji.
2) Pracownicze służby zdrowia powinny mieć dostęp do ułatwień właściwych dla prowadzenia analiz i testów niezbędnych do kontroli zdrowia pracowników i środowiska pracy.

40. 1) W ramach multidyscyplinarnego podejścia pracownicze służby zdrowia powinny współpracować:
a) ze służbami zajmującymi się bezpieczeństwem pracowników w przedsiębiorstwie;
b) z różnymi działami lub jednostkami produkcji w celu udzielania im pomocy w opracowaniu i wprowadzaniu w życie odpowiednich programów zapobiegawczych;
c) z działem personalnym i innymi zainteresowanymi działami;
d) z przedstawicielami pracowników w przedsiębiorstwie, jak również z ich przedstawicielami do spraw bezpieczeństwa i z komisją bezpieczeństwa i higieny, tam gdzie one istnieją.
2) Pracownicze służby zdrowia i służby bezpieczeństwa pracy mogą być organizowane łącznie, tam gdzie jest to właściwe.

41. W razie potrzeby pracownicze służby zdrowia powinny również utrzymywać kontakty ze służbami i organami zewnętrznymi zajmującymi się sprawami zdrowia, higieny, bezpieczeństwa, rehabilitacji zawodowej, zmiany kwalifikacji zawodowych, warunków pracy i bytowych pracowników, a także ze służbami inspekcji i z krajowym organem, który został wyznaczony do udziału w Międzynarodowym Systemie Alertu w sprawach Bezpieczeństwa i Higieny Pracy, ustanowionym w ramach Międzynarodowej Organizacji Pracy.

42. Osoba odpowiedzialna za pracowniczą służbę zdrowia powinna mieć możliwość, zgodnie z postanowieniami ust. 38, zasięgnięcia opinii właściwej władzy, po poinformowaniu o tym pracodawcy i przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwie lub komisji bezpieczeństwa i higieny, tam gdzie one istnieją, w sprawie stosowania norm bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwie.

43. Pracownicze służby zdrowia przedsiębiorstwa krajowego lub wielonarodowego, składającego się z co najmniej kilku zakładów, powinny zapewniać pracownikom wszystkich tych zakładów bez dyskryminacji, usługi na najwyższym poziomie bez względu na miejsce lub kraj, w jakim te zakłady się znajdują.

V. POSTANOWIENIA OGÓLNE

44. 1) W ramach swojej odpowiedzialności za zdrowie i bezpieczeństwo pracowników pracodawcy powinni zastosować wszelkie niezbędne środki w celu ułatwienia wykonywania przez pracownicze służby zdrowia ich funkcji.
2) Pracownicy i ich organizacje powinni udzielać poparcia pracowniczym służbom zdrowia w wykonywaniu ich funkcji.

45. Ułatwienia związane ze zdrowiem w miejscu pracy zapewniane przez pracownicze służby zdrowia nie powinny pociągać za sobą żadnych wydatków dla pracownika.

46. Jeżeli pracownicze służby zdrowia zostały utworzone, a ich funkcje określone przez ustawodawstwo krajowe, ustawodawstwo to powinno również określić sposób finansowania tych służb.

47. Dla celów niniejszego Zalecenia określenie „przedstawiciele pracowników w przedsiębiorstwie" oznacza osoby uznane za takie zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową.

48. Niniejsze Zalecenie, które uzupełnia Konwencję dotyczącą pracowniczych służb zdrowia, z 1985 r., zastępuje Zalecenie dotyczące pracowniczych służb zdrowia, z 1959 r.